In maart van dit jaar (2026) kocht Straatverplegers een kantoorgebouw aan in Anderlecht. Het gebouw moet nog gerenoveerd worden, maar de kantoren van Straatverplegers zullen in de loop van 2027 geleidelijk naar dat gebouw verhuizen. Straatverplegers heeft niet de volle eigendom van het gebouw, maar is mede-eigenaar.

Sinds 20 april wordt het gebouw evenwel bezet door het Collectif des habitants des Cendres, dat een groep van 30 mensen - mannen, vrouwen en kinderen - zonder papieren vertegenwoordigt.

Sindsdien zijn Straatverplegers en het Collectief in gesprek, onder begeleiding ook van BrussHelp, om tot een regeling te komen die zowel de belangen van de organisatie veilig stelt als een humane huisvesting van de betrokken mensen mogelijk maakt.

Parallel aan de gesprekken heeft Straatverplegers ook juridische stappen ondernomen om de aansprakelijkheid van haar bestuurders en mede-eigenaars te vrijwaren.

Vrijdag 19 juni lanceerde het Collectief hierover een communicatie waarin ze haar verontwaardiging over de positie van Straatverplegers kenbaar maakt.

Naar aanleiding van die publicatie wil Straatverplegers hieronder graag haar kijk op de zaken verduidelijken.

In tegenstelling tot wat de publicatie van het Collectief suggereert, is er sinds de eerste ontmoeting wel degelijk een proces van dialoog en samenwerking op gang gebracht tussen hen en Straatverplegers.

Deze gesprekken zijn gericht op het vinden van een kader waarin een tijdelijke bezetting mogelijk is, met respect voor de realiteit en beperkingen van iedereen.
Wij betreuren het dan ook dat de communicatie van het Collectief geen getrouw en volledig beeld geeft van de samenwerkingsdynamiek die de afgelopen weken tot stand was gekomen.
Er staan overigens in de komende weken nog verschillende ontmoetingen gepland.

Straatverplegers blijft gehecht aan een respectvolle, serieuze en rustige dialoog en is van plan de gesprekken in deze geest voort te zetten.

Hieronder lees je hoe wij de huidige situatie zien.

Stand van zaken op 21 juni 2026

 

Een gebouw om op korte termijn in gebruik te nemen

Sinds 20 april wordt het gebouw dat Straatverplegers in maart 2026 heeft aangekocht in Anderlecht en dat bestemd is voor de toekomstige kantoren van de organisatie, bezet door het Collectif des habitants des Cendres.

Het is belangrijk te benadrukken dat dit gebouw een kantoorgebouw is en geen verlaten pand dat al lange tijd leegstaat. Het was nog in gebruik tot eind december 2025 en maakt vandaag het voorwerp uit van een concreet herbestemmingsproject. Vanaf het najaar van 2026 zijn werken gepland om de geleidelijke intrek van de teams van Straatverplegers in de loop van 2027 mogelijk te maken. In afwachting van deze werken werden ook tijdelijke gebruiksprojecten onderzocht.

Dialoog, met bescherming van de belangen van de vereniging

Vanaf het begin van de bezetting heeft Straatverplegers ervoor gekozen om op twee complementaire sporen te werken.

Enerzijds heeft de vereniging de nodige maatregelen genomen om haar rechten, verantwoordelijkheden en belangen als mede-eigenaar van het gebouw te beschermen. Anderzijds heeft zij de dialoog aangegaan met het Collectif des habitants des Cendres om te zoeken naar een oplossing die rekening houdt met de betrokken personen.

Met de steun en bemiddeling van Bruss’Help en Vivalis vinden regelmatig gesprekken plaats om de meest geschikte manier te bepalen om met deze complexe situatie om te gaan.
Het doel is om de mensen die momenteel in het gebouw verblijven een adempauze te bieden na verschillende opeenvolgende uithuiszettingen, terwijl tegelijk de integriteit van het gebouw wordt gevrijwaard en Straatverplegers zijn maatschappelijke opdracht kan blijven uitvoeren.

De gerechtelijke procedure die door de vereniging werd opgestart, past binnen deze logica. De vraag om een uitvoerbare uitzettingstitel te verkrijgen is geen keuze tussen dialoog en juridische bescherming. Voor Straatverplegers zijn beide benaderingen noodzakelijk om deze uitzonderlijke situatie op een verantwoordelijke manier te beheren.

Een situatie die een groter probleem blootlegt

Deze situatie legt een bijzonder veelzeggende paradox bloot: de toekomstige kantoren van een organisatie die zich al meer dan twintig jaar inzet voor de strijd tegen dak- en thuisloosheid en voor het recht op wonen, worden vandaag bezet door mensen die geen toegang hebben tot een waardige en duurzame huisvestingsoplossing.

Voor Straatverplegers illustreert deze realiteit in de eerste plaats de blijvende tekortkomingen van het woon-, opvang- en begeleidingsbeleid voor mensen in een precaire situatie of op de vlucht. Ze toont de concrete gevolgen van het gebrek aan toegankelijke oplossingen voor de meest kwetsbare mensen.

Verschillende verantwoordelijkheden met elkaar verzoenen

In deze complexe situatie moet Straatverplegers verschillende verantwoordelijkheden met elkaar verzoenen:

  • De vereniging heeft aandacht voor de veiligheid van de mensen die verblijven in een gebouw dat niet ontworpen is voor langdurige bewoning.
  • Ze blijft zich inzetten voor oplossingen voor mensen zonder woning en voor mensen die in extreme kwetsbaarheid leven.
  • Tegelijk moet ze de continuïteit van haar activiteiten waarborgen, haar middelen zorgvuldig beheren en voldoen aan de juridische verplichtingen die verbonden zijn aan haar statuut van mede-eigenaar.

Het is eveneens belangrijk eraan te herinneren dat Straatverplegers een vereniging zonder winstoogmerk is met een maatschappelijke opdracht. De organisatie stelt bijna zeventig medewerkers te werk, begeleidt jaarlijks meer dan 200 bijzonder kwetsbare dakloze en ex-dakloze mensen en wordt beheerd door een raad van bestuur die volledig uit vrijwilligers bestaat.

Als vereniging beschikt Straatverplegers noch over de middelen, noch over de legitimiteit om alleen verantwoordelijkheden op zich te nemen die normaal tot de opdracht van de overheid behoren, met name op het vlak van opvang, veiligheid of vastgoedbeheer. Evenmin kan de organisatie belangrijke risico’s nemen die haar missie, haar activiteiten of de aansprakelijkheid van haar bestuurders in het gedrang zouden kunnen brengen.

Om deze redenen heeft Straatverplegers ervoor gekozen zich te laten begeleiden door externe juridische experten, zodat een evenwicht kan worden gevonden tussen haar maatschappelijke opdracht, haar wettelijke verplichtingen en de bescherming van de betrokken personen.

Het overleg wordt intussen actief verdergezet, met als doel een oplossing te vinden die respectvol is voor zowel de betrokken personen als voor de opdracht en de wettelijke verantwoordelijkheden van de vereniging.

De nood aan structurele oplossingen

Los van deze specifieke situatie benadrukt Straatverplegers dat deze spanning eigenlijk niet zou mogen bestaan. Ze is het rechtstreekse gevolg van het gebrek aan structurele oplossingen op het vlak van huisvesting, opvang en begeleiding van de meest kwetsbare mensen.

In een context waarin de opvangmogelijkheden verder worden afgebouwd en het Europese en federale migratiebeleid steeds restrictiever wordt, benadrukt Straatverplegers opnieuw de noodzaak van ambitieuze en duurzame oplossingen.

De vereniging roept de bevoegde overheden op hun verantwoordelijkheid op te nemen door te zorgen voor een menswaardige opvang en een effectieve toegang tot huisvesting — tijdelijk of duurzaam — voor iedereen die zich op Belgisch grondgebied bevindt.

Ons engagement

Straatverplegers zal deze situatie verder blijven opvolgen met verantwoordelijkheidszin, in overeenstemming met haar waarden, haar maatschappelijke opdracht en met respect voor de betrokken personen. De vereniging blijft ervan overtuigd dat alleen structurele oplossingen kunnen voorkomen dat dergelijke situaties zich in de toekomst blijven voordoen.
De dialoog met het Collectif blijft in elk geval open.