Midden juli is de hitte verstikkend. De temperaturen stijgen tot boven de 37 graden en op het terrein wordt elke ronde een race tegen de risico’s van de hittegolf. Tijdens zulke extreme periodes past het team zijn prioriteiten aan: we gaan naar de meest kwetsbare mensen, die er door hun fysieke of psychische gezondheidstoestand niet meer in slagen zichzelf te beschermen.
In deze context besluiten we langs te gaan bij meneer L., die al vijf jaar door Straatverplegers wordt opgevolgd. Sinds acht maanden is hij opnieuw dakloos. Het verlies van zijn woonst, dat rechtstreeks verband houdt met de achteruitgang van zijn mentale gezondheid, heeft hem opnieuw op straat doen belanden, waar hij voortdurend aan gevaar wordt blootgesteld.
Een alarmerende situatie bij 37 graden
Wanneer we hem terugvinden, is de situatie alarmerend. Ondanks de verstikkende hitte draagt meneer verschillende lagen dikke kleding. Hij lijkt volledig afgesloten van de werkelijkheid en gevangen in hallucinaties die hem van de buitenwereld isoleren. Gewoonlijk blijft een gesprek mogelijk, zelfs tijdens zijn psychotische episodes. Maar die dag maakt zijn psychische toestand, in combinatie met de uitputting door de hitte, elk contact bijzonder moeilijk.
Al snel stellen we ons de vraag: hebben we te maken met zijn gebruikelijke toestand of met een acute decompensatie die zijn leven in gevaar brengt? Op het terrein en in een noodsituatie is dat onderscheid essentieel. Een verkeerde inschatting kan enerzijds leiden tot een breuk in de vertrouwensband die we gedurende jaren hebben opgebouwd, of anderzijds tot gevolg hebben dat we een kritieke situatie over het hoofd zien.
Een deskundige blik in een noodsituatie
Op dat moment bellen we Manon, onze psychologe.
In slechts enkele minuten verandert haar tussenkomst de situatie volledig. Vanop afstand helpt ze ons om duidelijker te kijken naar wat we waarnemen. Ze luistert aandachtig naar onze beschrijving, helpt ons om de gebruikelijke signalen van meneer te onderscheiden van de signalen die ons echt moeten alarmeren en begeleidt ons vooral bij de manier waarop we contact met hem kunnen maken zonder zijn angst te vergroten.
Dankzij haar expertise passen we onze houding onmiddellijk aan: onze stem, onze woordkeuze, de fysieke afstand en onze gebaren. Langzaam wordt meneer rustiger. Uiteindelijk stemt hij ermee in om een deel van zijn kleding uit te trekken en water te drinken.
Begrijpen, inschatten en juist handelen
Die dag was de tussenkomst van de psychologe doorslaggevend. Niet alleen als theoretische ondersteuning, maar als een echte operationele steun in een noodsituatie. In situaties waarin enkele minuten een traject volledig kunnen veranderen, stelt haar expertise de teams in staat om de situatie te begrijpen, te beoordelen en juist te handelen.
Op het terrein beperkt de aanwezigheid van een psychologe zich niet tot ontmoetingen met patiënten: ze ondersteunt ook de medewerkers bij complexe menselijke situaties, waarin de grens tussen een psychische crisis, fysiek gevaar en het behouden van de vertrouwensband soms bijzonder dun is. Op bepaalde kritieke momenten kan die expertise letterlijk het verschil maken.
Jouw gift helpt ons om deze psychologische expertise binnen onze terreinploegen te behouden.
--
(*) We stellen alles in het werk om het privéleven van onze patiënten en ons beroepsgeheim te respecteren. Maar we willen toch laten zien hoe ze moeten overleven en hoe we samen aan hun herintegratie werken. Daarom verwijderen of veranderen we opzettelijk namen van plaatsen en personen - en geven we belevenissen een andere context. Tussen de foto’s en de verhalen bestaat geen enkele directe band.