Risico’s voorkomen 

Vanmorgen voelt de lucht al zwaar aan wanneer we op kantoor aankomen. Het is al bijna 30 graden.

Samen met het team bekijken we welke patiënten we als eerste moeten zien: wie er niet altijd aan denkt om voldoende te drinken, in de schaduw te gaan zitten, of gewoonweg geen plek heeft om zich te beschermen.

In onze tassen stoppen we, naast het gebruikelijke zorgmateriaal, ook petten, flessen water en zonnecrème om uit te delen.

Met z’n tweeën trekken we naar een wijk waar we vaak dakloze mensen ontmoeten.

Het is moeilijk om de koelte van de metrogangen te verlaten en door de hittegolf te stappen. Maar sinds het einde van het winterplan verbiedt de veiligheidsdienst mensen om daar nog uit te rusten. We weten dus dat we verder zullen moeten gaan als we vandaag patiënten willen ontmoeten.

Plots zien we op een straathoek, in volle zon, een jonge man op de grond liggen, bedekt met verschillende dekens.

We stappen rustig naar hem toe en vragen hoe het met hem gaat in deze hitte. Hij zegt weinig. Dat maakt niet uit. We stellen ons voor, geven enkele preventietips over hydratatie en de risico’s van de hitte, en stellen hem daarna voor om zich aan de overkant van de straat, in de schaduw, te installeren.

We geven hem een pet. Daarna laten we hem met rust.

Werken zonder hulpvraag: aanbieden zonder op te dringen, op het ritme van de persoon

Werken zonder hulpvraag betekent aanvaarden dat hulp niet altijd verwacht wordt, en zelfs niet altijd gewenst is op het moment dat ze wordt aangeboden.

Dat is niet eenvoudig. Het vraagt zachtheid, geduld en vooral de vaardigheid om mee te bewegen op het ritme van de andere.

Aanbieden zonder op te dringen. Aanwezig zijn zonder binnen te dringen. Terugkomen, soms, zonder iets te verwachten.

We zetten onze ronde verder in de wijk. Hier stoppen we om bekende gezichten te groeten, daar om iets te drinken aan te bieden, verderop om even halt te houden in een dagopvang.

Tegen het einde van de voormiddag, met een bijna lege tas en enkele doorverwijzingen achter de rug, keren we terug.

En dan zien we, in het steegje dat ons terug naar de metro brengt, de jonge man van die ochtend opnieuw.

Hij zit in de schaduw. De dekens zijn verdwenen. En op zijn hoofd: de pet.

Wanneer we voorbijgaan, groet hij ons met een discreet gebaar.

Een heel kleine opening, maar wel een echte.

Wanneer elk gebaar telt: water, schaduw en menselijk contact kunnen van levensbelang zijn

Bij de meest uitgesloten mensen, die hulp soms lijken af te wijzen of blikken ontwijken, is het vaak in zulke bijna alledaagse momenten dat er iets openbreekt.

Want tijdens een hittegolf zijn een pet, een fles water of een paar meter schaduw nooit “kleine gebaren”. Voor iemand die buiten leeft, kunnen ze bescherming bieden, wat ademruimte geven, soms zelfs van levensbelang zijn.

En ook dat is ons werk: er zijn vóór de hitte gevaarlijk wordt, en in het hart van een verzengende stad toch wat aandacht, menselijk contact en beschutting mogelijk maken.

Marie, verpleegkundige