Toegang krijgen tot een woonst is voor iemand die lange tijd op straat heeft geleefd een stap die tegelijk langverwacht en erg ontwrichtend is. Zoals onze collega-arts Pierre, die in maart 2025 overleed, ons vaak zei: verhuizen behoort tot de meest stressvolle gebeurtenissen in een mensenleven.
Verhuizen na een leven op straat: je vestigen, je woonst eigen maken en angst verminderen
Binnen onze Housing First-werking zien we hoezeer de intrek in een woonst angst kan oproepen. Daarom doen we er alles aan om ervoor te zorgen dat iemand zich thuis kan voelen en zich zijn of haar nieuwe leefruimte eigen kan maken.
Dankzij de inrichtingsdienst (SIL) kunnen mensen hun meubels, decoratie en noodzakelijke spullen kiezen, zodat ze zich onder de best mogelijke omstandigheden kunnen vestigen. Maar na verloop van tijd merkten we dat welzijn in de woonst niet alleen afhangt van de materiële inrichting. Een van de sleutelelementen is de mogelijkheid om te kunnen rekenen op een sterk lokaal netwerk.
Tot de belangrijkste schakels in dat netwerk behoren gezinshulpverleners en huishoudhulpen, van wie de rol vaak onderschat wordt.
Gezinshulpverleners, huishoudhulpen en OCMW: een lokaal netwerk voor zelfstandigheid, sociale verbondenheid en waardigheid
We werken nauw samen met de diensten van de OCMW’s en met particuliere organisaties. Hun steun is veelzijdig en waardevol: onderhoud van de woonst, begeleiding bij boodschappen, hulp bij maaltijdbereiding en ondersteuning bij administratieve stappen.
Hun rol gaat echter veel verder dan het praktische. Door hun regelmatige en geruststellende aanwezigheid helpen zij sociale contacten in stand te houden, eenzaamheid te voorkomen en opnieuw structuur te brengen in het dagelijks leven. Deze diensten ondersteunen zelfstandigheid, bevorderen het thuisblijven en dragen actief bij aan het herstel van een gevoel van waardigheid.
Daarom proberen we aanwezig te zijn bij de eerste ontmoetingen: om het contact te vergemakkelijken, de relatie op gang te brengen en ondersteuning te helpen bieden die aangepast is aan onze doelgroep, die vaak extra aandacht nodig heeft.
Tijdens de hele begeleiding blijven we nauw contact houden met deze diensten en werken we echt samen. Of het nu gaat om de aanvraag van een nieuwe identiteitskaart, de voorbereiding van een afspraak met een verhuurder, of het leggen van contact met een vastgoedbeheerder zodat een hulpverlener iemand kan begeleiden bij het boodschappen doen: dit zijn stappen die we samen zetten.
Onze patiënten zijn overigens erg dankbaar voor de steun die ze krijgen en hechten veel belang aan die gedeelde momenten. Zo keek meneer S. er deze zomer reikhalzend naar uit om samen met zijn hulp boodschappen te doen, een watermeloen te kopen en maaltijden voor het weekend te bereiden. Meneer J. had het daarentegen lange tijd moeilijk om zijn huis uit te komen; dankzij de begeleiding van zijn hulpverleners lukt dat vandaag beter.
Diensten onder druk: het lokale netwerk behouden om isolatie te voorkomen en het behoud van de woonst veilig te stellen
Toch dreigen deze diensten vandaag te verdwijnen of sterk te worden ingeperkt binnen de OCMW’s. Dat zou een enorm verlies betekenen. Want achter elke schoonmaakbeurt, elke bereide maaltijd en elke afgehandelde administratieve stap schuilt veel meer dan alleen dienstverlening: het geeft onze patiënten de kans om in hun woonst te blijven, verankerd te blijven in hun buurt en uit te kijken naar een waardigere toekomst.
— Louise, verpleegkundige bij het Housing First team