Actualiteiten

28 april is de Werelddag voor veiligheid en gezondheid op het werk.

Hoewel deze datum een gelegenheid is om deze essentiële thema’s onder de aandacht te brengen, houden reflecties over gezondheid en veiligheid op het werk onze teams al enkele maanden bezig. Meer in het algemeen lopen deze vragen doorheen onze tijd en maken ze deel uit van een bredere context, van een narratief dat ook door onze politieke verantwoordelijken wordt gedragen. Zo komt het woord “veiligheid” 300 keer voor in het Arizona-regeerakkoord, vier keer meer dan in het vorige akkoord¹.

Chaque année, c’est le même cri d’alarme. Sur le terrain, si on ne s’étonne plus, on répète le même mantra, encore et encore : il ne faut surtout pas s’habituer. Car derrière un chiffre, ce sont, rappelons-le, 18 800 personnes qui voient chaque jour leur droit au logement bafoué, 18 800 individus qui font face à la violence de la rue et à l’incertitude de demain.

Ce chiffre alarmant ressort du dénombrement organisé en octobre dernier par l’Observatoire wallon du sans-abrisme en collaboration avec les organisations du secteur et l’équipe du CIRTES (UCLouvain). Il s’agit d’une estimation, établie à partir de l’étude de trois territoires – Tournai-Mouscron, Huy-Waremme et le bassin liégeois – et croisée avec des données récoltées les années précédentes dans d’autres zones.

In tegenstelling tot het hardnekkige idee dat dakloosheid een onvermijdelijk maatschappelijk fenomeen is, gelooft bijna de helft van de Belgen dat het probleem wel degelijk opgelost kan worden. Dat blijkt uit een representatief onderzoek van iVOX bij 1.000 Belgen, uitgevoerd in opdracht van Straatverplegers vzw. Straatverplegers begeleidt sinds 20 jaar zeer kwetsbare en langdurig dakloze mensen naar een duurzame huisvesting.

Tijdens het Internationaal Festival voor Sociale Huisvesting (2025) in Dublin, klonk één duidelijke boodschap: wie werk wil maken van het beëindigen van dakloosheid, moet massaal investeren in sociale huisvesting. Europese ervaringen tonen aan dat de Housing First-aanpak zonder voldoende sociale woningen zijn kracht verliest.

Sinds 1 januari is de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen een realiteit geworden voor tienduizenden mensen in België. Ze wordt voorgesteld als een antwoord op budgettaire beperkingen, maar verandert het evenwicht van de sociale bescherming ingrijpend. Door een recht dat een essentieel vangnet vormde in de tijd te beperken, verdwijnen de moeilijkheden die met werkloosheid gepaard gaan niet: ze worden verplaatst. Deze verschuiving zal zichtbare gevolgen hebben qua bestaansonzekerheid en het risico op dakloosheid.

In België, net als elders in Europa, staan de fundamentele rechten van migrantenmensen vandaag onder druk. Op 8 december 2025 kwamen de 27 EU-lidstaten tot een akkoord dat het terugkeerbeleid voor mensen zonder papieren aanzienlijk verstrengt. Het akkoord maakt detentie, uitwijzing en uitbesteding van terugkeer naar derde landen makkelijker. Deze koers wordt sterk bekritiseerd door vele ngo’s omwille van schendingen van mensenrechten.

Elk jaar op 10 december vieren we de Dag van de Mensenrechten. In 1948 keurde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens goed, een belangrijk document dat de basisrechten van iedereen vastlegt en dat door landen moet worden beschermd.

Dakloosheid neemt overal in Europa toe, met bijna 1,2 miljoen mensen zonder thuis. Toch is er een beleid dat in veel landen goed werkt: housing first. In de jaren 90 kwamen de eerste projecten op in New York, VS.

Vandaag, op 17 oktober, staan we stil bij de Werelddag van verzet tegen armoede. Een symbolische dag, die evenwel moet aanzetten tot handelen. Want in een tijd waarin besparingen steeds harder toeslaan, wordt het sociale vangnet in België alsmaar dunner. Mensen die het al moeilijk hadden, krijgen het nog zwaarder. Maatregelen zoals het beperken van werkloosheidsuitkeringen, het afschaffen van het Koude Plan, strengere migratieregels en hervormingen van de arbeidsregimes vergroten de ongelijkheid en verhogen de bestaansonzekerheid van duizenden gezinnen.

Op 14 oktober trekken duizenden burgers, werknemers en verenigingen de straat op.
Ook Straatverplegers sluit zich aan.
Niet om een privilege te verdedigen. Niet om in het luchtledige te schreeuwen.
We komen op straat om iets eenvoudigs maar fundamenteels in herinnering te brengen: politieke keuzes bepalen ons leven — en vandaag maken die keuzes mensen armer, verdelen ze en sluiten ze uit.

10 oktober: een dag om geestelijke gezondheid en dakloosheid met elkaar te verbinden

Op 10 oktober vieren we zowel de Werelddag voor Geestelijke Gezondheid als de Internationale Dag tegen Dakloosheid. Twee strijdpunten die te vaak los van elkaar worden gezien, terwijl ze nauw met elkaar verbonden zijn.

Op straat leven betekent leven in onzekerheid, isolatie en angst. Het betekent voortdurende stress die lichaam en geest aantast. En als je geestelijke gezondheid wankelt, zonder hulp of zonder woonst, wordt het bijna onvermijdelijk dat je op straat terechtkomt.

Bestaansonzekerheid is niet alleen een sociale kwestie — het is een kwestie van volksgezondheid.

De situatie van mensen zonder woning in Wallonië gaat jaar na jaar achteruit. Recente tellingen tonen dat bijna 20.000 mensen in Wallonië vandaag op straat leven of geen stabiel onderkomen hebben. Achter deze cijfers staan organisaties die elke dag en nacht opvang bieden en werken aan duurzame herhuisvesting van de meest kwetsbaren – zoals Straatverplegers.