Actualiteiten

In Dublin, tijdens het Internationaal Festival voor Sociale Huisvesting (2025), klonk één duidelijke boodschap: wie werk wil maken van een einde aan dakloosheid, moet massaal investeren in sociale huisvesting. Europese ervaringen tonen aan dat Housing First zonder voldoende publieke woningen zijn kracht verliest.

Sinds 1 januari is de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen een realiteit geworden voor tienduizenden mensen in België. Ze wordt voorgesteld als een antwoord op budgettaire beperkingen, maar verandert het evenwicht van de sociale bescherming ingrijpend. Door een recht dat een essentieel vangnet vormde in de tijd te beperken, verdwijnen de moeilijkheden die met werkloosheid gepaard gaan niet: ze worden verplaatst. Deze verschuiving zal zichtbare gevolgen hebben qua bestaansonzekerheid en het risico op dakloosheid.

In België, net als elders in Europa, staan de fundamentele rechten van migrantenmensen vandaag onder druk. Op 8 december 2025 kwamen de 27 EU-lidstaten tot een akkoord dat het terugkeerbeleid voor mensen zonder papieren aanzienlijk verstrengt. Het akkoord maakt detentie, uitwijzing en uitbesteding van terugkeer naar derde landen makkelijker. Deze koers wordt sterk bekritiseerd door vele ngo’s omwille van schendingen van mensenrechten.

Elk jaar op 10 december vieren we de Dag van de Mensenrechten. In 1948 keurde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens goed, een belangrijk document dat de basisrechten van iedereen vastlegt en dat door landen moet worden beschermd.

Dakloosheid neemt overal in Europa toe, met bijna 1,2 miljoen mensen zonder thuis. Toch is er een beleid dat in veel landen goed werkt: housing first. In de jaren 90 kwamen de eerste projecten op in New York, VS.

Vandaag, op 17 oktober, staan we stil bij de Werelddag van verzet tegen armoede. Een symbolische dag, die evenwel moet aanzetten tot handelen. Want in een tijd waarin besparingen steeds harder toeslaan, wordt het sociale vangnet in België alsmaar dunner. Mensen die het al moeilijk hadden, krijgen het nog zwaarder. Maatregelen zoals het beperken van werkloosheidsuitkeringen, het afschaffen van het Koude Plan, strengere migratieregels en hervormingen van de arbeidsregimes vergroten de ongelijkheid en verhogen de bestaansonzekerheid van duizenden gezinnen.

Op 14 oktober trekken duizenden burgers, werknemers en verenigingen de straat op.
Ook Straatverplegers sluit zich aan.
Niet om een privilege te verdedigen. Niet om in het luchtledige te schreeuwen.
We komen op straat om iets eenvoudigs maar fundamenteels in herinnering te brengen: politieke keuzes bepalen ons leven — en vandaag maken die keuzes mensen armer, verdelen ze en sluiten ze uit.

10 oktober: een dag om geestelijke gezondheid en dakloosheid met elkaar te verbinden

Op 10 oktober vieren we zowel de Werelddag voor Geestelijke Gezondheid als de Internationale Dag tegen Dakloosheid. Twee strijdpunten die te vaak los van elkaar worden gezien, terwijl ze nauw met elkaar verbonden zijn.

Op straat leven betekent leven in onzekerheid, isolatie en angst. Het betekent voortdurende stress die lichaam en geest aantast. En als je geestelijke gezondheid wankelt, zonder hulp of zonder woonst, wordt het bijna onvermijdelijk dat je op straat terechtkomt.

Bestaansonzekerheid is niet alleen een sociale kwestie — het is een kwestie van volksgezondheid.

De situatie van mensen zonder woning in Wallonië gaat jaar na jaar achteruit. Recente tellingen tonen dat bijna 20.000 mensen in Wallonië vandaag op straat leven of geen stabiel onderkomen hebben. Achter deze cijfers staan organisaties die elke dag en nacht opvang bieden en werken aan duurzame herhuisvesting van de meest kwetsbaren – zoals Straatverplegers.

In de Brusselse publieke ruimte zien we steeds meer vijandige stadsinrichting: schuine banken, randen met pinnen, geluidsverspreiders, "decoratieve" barrières… Alles ontworpen om langdurig verblijf te verhinderen. Achter deze strategie schuilt een duidelijke wil: armoede uit het zicht bannen, ten koste van de waardigheid van mensen in kwetsbare situaties.

Op 30 juni 2025 nam onze collega Hélène deel aan de gemeenteraad van de Stad Luik om de autoriteiten aan te spreken over de verergering van de dakloosheid in hun gemeente. Een stad waar woonoplossingen veel te schaars zijn, waar het modulaire woonproject is gekaapt en waar concrete oplossingen op zich laten wachten. De sociale relais zien bovendien hun financiering afnemen en de verenigingen lopen het risico door geen enkele overheidslaag in Luik nog gesteund te worden.

Een sterke samenleving wordt door alle burgers samen opgebouwd. Als sommigen op straat moeten slapen, moeten de plannen worden bijgesteld. Met de Verklaring van Lissabon beloofde de Europese Unie een fundament te leggen voor toegang tot fatsoenlijke huisvesting voor iedereen.

In juni 2021, tijdens het Portugese voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie, ondertekenden diverse landen de Verklaring van Lissabon. Hierin verbinden zij zich, op basis van vijf prioriteiten, ertoe tegen 2030 dakloosheid in heel Europa uit te bannen.