Verhalen

Vanmorgen voelt de lucht al zwaar aan wanneer we op kantoor aankomen. Het is al bijna 30 graden.

Samen met het team bekijken we welke patiënten we als eerste moeten zien: wie er niet altijd aan denkt om voldoende te drinken, in de schaduw te gaan zitten, of gewoonweg geen plek heeft om zich te beschermen.

In onze tassen stoppen we, naast het gebruikelijke zorgmateriaal, ook petten, flessen water en zonnecrème om uit te delen.

Meneer T., vandaag vijftiger, wordt in 2019 door het OCMW naar ons doorverwezen, na een parcours op straat en een opname in de psychiatrie. Hij is dan net in een woning ingetrokken en krijgt al ondersteuning van een mobiel team geestelijke gezondheidszorg. Het doel van de begeleiding is om zijn behoud van huisvesting te versterken, binnen een globale en gecoördineerde ondersteuning.

Toegang krijgen tot een woonst is voor iemand die lange tijd op straat heeft geleefd een stap die tegelijk langverwacht en erg ontwrichtend is. Zoals onze collega-arts Pierre, die in maart 2025 overleed, ons vaak zei: verhuizen behoort tot de meest stressvolle gebeurtenissen in een mensenleven.

Meneer J. praat snel; zijn hoofd zit vol met de onrechtvaardigheden die hij heeft meegemaakt en met zijn dagelijkse zorgen. Na in een onwaardige woonst te hebben geleefd, kwam hij op straat terecht.

[Al bijna negen jaar werk ik in de zorg- en sociale sector. Meer dan zes jaar geleden ben ik gestart bij Straatverplegers, eerst als verpleegster op het terrein en later als co-coördinator van het Housing First-team (wonen). Mijn werk speelde zich af op straat, bij mensen thuis en in precaire leefomgevingen, daar waar klassieke zorgtrajecten niet meer of niet voldoende tot bij mensen geraken.]

Ik wil graag het verhaal delen van een oudere man die al tien jaar op straat leeft en die we al lange tijd opvolgen.

Negen jaar lang woonde meneer P. in een appartement in een buurt waar hij zijn gewoontes had, zijn referentiepunten. Het was zijn thuis. Maar hij bevond zich in een zeer moeilijke situatie, gekenmerkt door ernstige psychische problemen en een extreem problematisch alcoholgebruik.

Sommig nieuws treft een team diep. Het herinnert ons eraan wat het werkelijk betekent om “het leven te begeleiden” — als de dood zelf ook deel wordt van dat pad.

Liam was pas vierendertig. Veel te jong om te sterven. Na een lang parcours op straat woonde hij sinds kort in een echte woonst. Een plek die hij met zorg en smaak naar zijn beeld had ingericht.

Zelfs in situaties die uitzichtloos leken.
De persoon komt in beweging. Zet stappen, neemt weer wat controle over zijn of haar leven.
Een referentieadres, inkomsten, een aanvraag voor opname, een zoektocht naar een woning.
Er komt iets in beweging.

Er zijn verschillende gemeenschappelijke punten tussen onze patiënten, maar er is er één die universeel is: de eenzaamheid…

Wanneer een van onze patiënten klaar is om in een woning te trekken, wordt dat vaak gezien als een overwinning. Maar die overwinning gaat gepaard met een emotionele complexiteit die maar weinig mensen zich kunnen voorstellen. De eenzaamheid, die al een constante metgezel was in het leven van mensen zonder dak, kan nog zwaarder wegen eens ze gehuisvest zijn.

Zes maanden na het overlijden van onze dierbare collega Pierre (✝23-03-2025) delen we een van zijn vele reflecties, als eerbetoon. Pierre belichaamde de professionele inzet en menselijkheid die de kern vormen van het werk van Straatverplegers. Zijn woorden blijven in ons nazinderen.

Sinds ik in oktober 2024 bij Straatverplegers ben gestart, heb ik de kans gehad om een aantal zeer leerzame vormingen en bijscholingen te doen. Wat me het meeste is bijgebleven, is een vorming die ik tijdens mijn stage in 2023 volgde: werken met mensen met schizofrenie. Een ervaring die mijn begrip van deze complexe realiteit danig door elkaar heeft geschud en die er vandaag nog voor zorgt dat ik de manier waarop ik patiënten naar een nieuwe thuis begeleid, heb aangepast.